ผุดรถไฟฟ้ารางเบา 10 สาย แสนล้าน! นำร่อง “ราชประสงค์-จุฬาฯ” เชื่อม กทม.ชั้นใน (มีคลิป)

ผุดรถไฟฟ้ารางเบา 10 สาย แสนล้าน! นำร่อง “ราชประสงค์-จุฬาฯ” เชื่อม กทม.ชั้นใน มีคลิป 27 นาทีท้ายบทความ    เครดิตภาพ และ บทความ : ฐานเศรษฐกิจ   กทม. ให้บริษัทลูก ‘กรุงเทพธนาคม‘ ลุยโครงการรถไฟฟ้ารางเบา เชื่อมพื้นที่เศรษฐกิจกรุงเทพฯชั้นใน 10 เส้นทาง 1.2 แสนล้านบาท ใช้ระบบสัมปทาน นำร่อง 2 เส้น “ราชประสงค์-จุฬาฯ” ยกให้ “อาร์ทีซี บัส” ดำเนินการ   ปัญหาวิกฤติจราจรในพื้นที่กรุงเทพฯ ทำให้กรุงเทพมหานคร (กทม.) มีแนวคิดพัฒนาขนส่งมวลชนระบบรอง นอกจากบรรเทาการจราจรบนเส้นทางหลักแล้ว เพื่อให้การลงทุนรถไฟฟ้าของรัฐเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ด้วยการดึงคนที่อยู่ในเส้นทางซึ่งรถไฟฟ้าสายหลักเข้าไม่ถึง ให้เข้าสู่ตัวสถานีใหญ่ได้อย่างสะดวกรวดเร็ว โดยไม่เสียเวลาต่อโดยสารรถประจำทาง จักรยานยนต์รับจ้าง ลดการเดินทาง ลดการใช้รถยนต์ส่วนตัว จึงสรุปว่า การเชื่อมต่อโดยระบบรางเหมาะสมที่สุด จึงทำให้เกิดโครงการลงทุนรถไฟฟ้ารางเบา หรือ Tram ในเขตกรุงเทพมหานคร…

การเชื่อมโยงการใช้ที่ดินกับการพัฒนาโครงข่ายราง

การเชื่อมโยงการใช้ที่ดินกับการพัฒนาโครงข่ายราง ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)   เครดิตภาพ http://williamsanddame.com/work/portland-streetcar/               หลังการล่มสลายของดีทรอยต์ สหรัฐฯ เริ่มมองเห็นว่าอุตสาหกรรมรถยนต์ไม่ได้เป็นหนทางในการพัฒนาที่ยั่งยืน เมืองไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนบุคคล               Federal Transit Administration หรือ FTA รายงานว่า ในปี 1980 ทั่วทั้งสหรัฐฯ สัดส่วนการเดินทางและการขนส่งสินค้าด้วยระบบรางมีเพียงแค่ร้อยละ 7 แต่หลังจากได้ปรับเปลี่ยนนโยบายลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล ในปี 2016 สัดส่วนการเดินทางและการขนส่งด้วยระบบรางได้พุ่งขึ้นมาที่ร้อยละ 12               หัวเมืองขนาดใหญ่และขนาดกลางได้กลับมาลงทุนปรับปรุงฟื้นฟูระบบรางระดับดิน modern streetcar ของพอร์ตแลนด์เป็นตัวแบบสำคัญของระบบรางสมัยใหม่               การเปลี่ยนแปลงเมืองด้วยการปรับปรุงรูปแบบการเดินทางไม่ได้ดำเนินการเฉพาะการลงทุนระบบรางเท่านั้น สหรัฐฯ ได้พัฒนาองค์ความรู้ใหม่ทั้ง LEED-ND และ Form-Based Codes หรือ FBCs เพื่อเป็นเครื่องมือเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน เป้าหมายสำคัญได้แก่ การสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นระหว่างการใช้ที่ดินกับการคมนาคมขนส่ง (land use &…

กรุงเทพมหานครเปิดศักราชใหม่ ลงทุน Tram เป็นระบบขนส่งมวลชนรอง

กรุงเทพมหานครเปิดศักราชใหม่ ลงทุน Tram เป็นระบบขนส่งมวลชนรอง สภากทม.เคาะ2เส้นทางลงทุนระบบฟีดเดอร์1.5หมื่นล้าน     คณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาแนวทางการเเนวทางด้วยระบบล้อ ราง เรือ และการเชื่อมโยงเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสังคมและการท่องเที่ยว สภากรุงเทพมหานคร หารือ RTC พัฒนาระบบขนส่งมวลชนรอง 2 เส้นทาง ลงทุน 1.5 หมื่นล้าน เร่งสรุปข้อมูลเสร็จภายใน 3 เดือนก่อนเสนอนายกรัฐมนตรีเร่งสั่งการ ด้านเคที.จ่อบริหารจัดการโครงข่ายทั่วกทม.     พล.ต.ต.ประสพโชค พร้อมมูล ประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาแนวทางระบบล้อ ราง เรือ และการเชื่อมโยงเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสังคมและการท่องเที่ยว สภากรุงเทพมหานคร เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่าการประชุมครั้งที่ 4 วันที่ 6 พฤศจิกายน 2561 ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนสำหรับการเร่งขับเคลื่อนระบบขนส่งมวลชนรองของกรุงเทพมหานครที่จะเป็นระบบฟีดเดอร์ป้อนสู่ระบบขนส่งมวลชนหลัก ซึ่งวันอังคารครั้งต่อไปจะนำเข้าสู่การประชุมของคณะกรรมการอีกครั้งก่อนที่จะรวบรวมให้แล้วเสร็จพร้อมเสนอพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเร่งสั่งการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับไปดำเนินการ     ทั้งนี้ได้มีการนำเสนอให้ดำเนินการ 2 เส้นทางนำร่อง ในพื้นที่โซนราชประสงค์ ถนนวิทยุ ส่วนเส้นทางที่ 2 จะครอบคลุมพื้นที่มักกะสันและถนนเพชรบุรี…

ทศวรรษของเมืองแห่งการเดิน นับหนึ่งแล้วด้วยแผนยุทธศาสตร์ชาติ

ทศวรรษของเมืองแห่งการเดิน นับหนึ่งแล้วด้วยแผนยุทธศาสตร์ชาติ เท 1.2 แสนล้าน! ปั้น 5 “เมืองการเดิน”  รัฐบาลนายกฯประยุทธ์ทุ่มงบวงเงิน 1.2 แสนล้าน เนรมิต 5 เมืองหลักแห่งการเดิน ลดใช้รถยนต์แข่งญี่ปุ่น ตามแผนแม่บทยุทธศาสตร์ชาติ ดีเดย์ ธ.ค. นี้ เข้า ครม. “กรุงเทพและปริมณฑล สงขลา เชียงใหม่ ขอนแก่น อุบลฯ” ประเดิมล็อกที่รอบสถานีรถไฟฟ้า-ขนส่ง   เครดิตภาพ https://landlopers.com/2012/04/18/shibuya-crossing-rush-hour-tokyo-japan   นอกจากแผนลงทุนระบบรางเชื่อมโครงข่ายในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล 12 สายทาง ระยะทางรวม 509 กิโลเมตรแล้ว รัฐบาลยังจะกระจายการลงทุนไปยังจังหวัดหัวเมืองใหญ่ เพื่อให้เมืองกระชับลดปัญหาจราจรเหมือนต่างประเทศ ซึ่งล่าสุด กำลังจะมีแผนพัฒนาให้ทุกจังหวัดเป็นเมืองแห่งการเดิน   ดัน “เมืองการเดิน” แข่งญี่ปุ่น นายฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย ในฐานะคณะกรรมการยกร่างแผนแม่บทยุทธศาสตร์ชาติ ชุดที่ 4 เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า บอร์ดฯ…

CDBG กลยุทธ์การเงินเพื่อการฟื้นฟูเมือง

CDBG กลยุทธ์การเงินเพื่อการฟื้นฟูเมือง ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)     ขอบคุณภาพจาก malaymail               ไทยได้เข้าสู่ยุคการพัฒนาสู่ความเป็นเมืองอัจฉริยะแล้ว ในการวางผังเมืองจึงไม่ควรหยุดอยู่แค่การกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินและการออกข้อกำหนดพร้อมสิทธิประโยชน์แบบเดิมๆ ในการประโยชน์ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด จะต้องนำนวัตกรรมการผังเมืองด้านต่างๆ ประยุกต์ใช้ให้มีความเหมาะสม               Community Development Block Grant ที่เรียกว่า CDBG เป็นเครื่องมือทางการเงินประเภทหนึ่งที่น่าจะนำมาใช้สนับสนุนการปรับปรุงฟื้นฟูเมืองและการพัฒนาที่อยู่อาศัยให้เกิดประสิทธิภาพ               CDBG เป็นกลไกการเงินที่ U.S. Department of Housing and Urban Development หรือ HUD นำมาจัดทำเป็นโปรแกรมสนับสนุนการพัฒนาที่อยู่อาศัยสำหรับประชาชนทุกระดับรายได้ (Affordable housing) ซึ่งให้ความสำคัญต่อการยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนรายได้ระดับกลางและระดับล่าง               นอกจากนั้น ยังใช้ในการสนับสนุนการปรับปรุงระบบเศรษฐกิจของชุมชน การลงทุนและการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานชุมชน และการปรับปรุงฟื้นฟูพื้นที่ทิ้งร้าง และการปรับปรุงระบบทางกายภาพที่กระจัดกระจาย (Urban Sprawl) ซึ่งเกิดจากการวางแผนพัฒนาเมืองที่ผิดพลาดในอดีต              …

ความไร้น้ำยาของผังเมืองไทย

ความไร้น้ำยาของผังเมืองไทย บทความโดย ผศ.ดร.นิคม บุญญานุสิทธิ์ รองคณบดีฝ่ายวิชาการและวิจัย คณะศิลปกรรมและออกแบบอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชมงคลอีสาน นครราชสีมา   เครดิต ภาพ https://assets.rockefellerfoundation.org/app/uploads/20150702112340/Hat-Yai-Flooding-e1435850661612.jpg เครดิตบทความ https://prachatai.com/journal/2018/10/79339   ความนำ   นับเนื่องกว่า 43 ปีการผังเมืองไทยไม่ค่อยมีบทบาทสำคัญในสังคมไทย ผังเมืองไม่เคยชี้นำการพัฒนาอะไรแก่เมืองได้ ภาพปรากฏตามสื่อส่วนใหญ่จะมีแต่เรื่องติดอุปสรรคผังเมือง การขอยกเลิกผังเมือง ยกเว้นข้อบังคับผังเมือง ผังเมืองจึงดูเหมือนกลายเป็นเงื่อนไข เป็นข้อจำกัดที่มนุษย์ไปสร้างขึ้นมา ถามรัฐบาลก็อยากแก้ผังเมือง หันไปถามภาคเอกชนก็ว่าสมควรเร่งแก้ผังเมือง ถามใครต่อใครก็ไม่เห็นว่าจะมีใครชอบ ไม่เห็นมีใครอยากได้ผังเมือง แล้วสังคมไทยยังจำเป็นต้องทนกล้ำกลืนกับผังเมืองกันอีกทำไมกัน   หลายคนบอกว่า อับดุลรู้ อับดุลเห็น รัฐบาลแห่งการปฏิรูปกำลังทำอยู่นี้ไง ปั๊ดโธ่! เริ่มจาก สปช. สปท. ที่องค์คณะส่วนใหญ่ไม่เคยลงมือทำผังเมืองแบบไทยๆ กันเลยสักครั้งในชีวิต แต่ตั้งใจดีจะทำโน่นนี่นั่น ไม่ว่ากัน ทำนองคนเล่นไม่รู้คนดูกลับแจ้ง ทำเสร็จส่งเข้า สนช. ก็เพียงพยักหน้ารับทราบแล้วเงียบเป็นเป่าสาก คิดมาตั้งเยอะ ค่าใช้จ่ายก็โข กลับโยนให้หน่วยงานราชการไปทำกันเองอย่างไรก็ได้ต่อ สุดท้ายก็ไม่พ้นวังวนการมุ่งแก้ไขกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองเสียใหม่ และสูตรสำเร็จเดิมคือการเพิ่มอำนาจเข้าสู่ส่วนกลาง เพิ่มโทษอีกพะเรอเกวียน  …

การประมาณมูลค่าเศรษฐกิจเพื่อการวางผังเมือง

การประมาณมูลค่าเศรษฐกิจเพื่อการวางผังเมือง ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย Thapana.asia@gmail.com   ที่มาภาพ : https://www.denverpost.com/wp-content/uploads/2018/06/Revesco-nightscape.jpg?w=940             การประมาณมูลค่าเศรษฐกิจในพื้นที่วางผังจัดเป็นนวัตกรรมอีกประการของการวางผังเมืองสมัยใหม่ มีความเหมาะสมอย่างยิ่งในการนำมาใช้ในพื้นที่พัฒนาพิเศษอย่างเช่น EEC             การเติบโตอย่างชาญฉลาด (Smart Growth) กำหนดให้ศึกษาและประมาณการมูลค่าเศรษฐกิจของที่ดินบริเวณใจกลางเมืองและศูนย์เศรษฐกิจอย่างละเอียด เนื่องจากมูลค่าเศรษฐกิจบริเวณดังกล่าวจะเป็นเครื่องชี้บทบาทในอนาคตของพื้นที่ว่ามีศักยภาพการพัฒนาในระดับใด             ที่สำคัญคือ มูลค่าทางเศรษฐกิจจะสามารถบอกได้ถึงขนาดการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภค หากใช้ค่ามาตรฐานของ Federal Transit Administration หรือ FTA สหรัฐฯ ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งที่ให้ทุนสนับสนุนพัฒนาระบบขนส่งมวลชนและพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน FTA ได้กำหนดให้เมืองไม่ควรใช้งบประมาณลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านขนส่งมวลชนมากกว่าร้อยละ15 เทียบจากรายได้ภาษีรับเฉลี่ยรายปี             เช่นเดียวกับเงื่อนไขการให้ทุนสนับสนุนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของกองทุนอื่นๆ เช่น Tiger Grants หรือ BUILD Transportation Program ของ U.S.DOT ซึ่งก็ต่างกำหนดไว้ไม่ต่างกัน             ดังนั้น การศึกษามูลค่าเศรษฐกิจและโอกาสในการเติบโตทางเศรษฐกิจในอนาคตของพื้นที่ใจกลางเมือง (Downtown) และพื้นที่ศูนย์เศรษฐกิจ…

Smart City กับการห้ามความหนาแน่นต่ำ

Smart City กับการห้ามความหนาแน่นต่ำ ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)    ที่มาภาพ : www.smh.com.au                            EEC เป็นพื้นที่หลักที่รัฐบาลกำหนดให้พัฒนาเมืองตามเกณฑ์ Smart City โดยมุ่งยกระดับโครงสร้างพื้นฐานให้มีศักยภาพสูงสุดในการใช้พลังงานและการบริการ สำหรับโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่ง Smart Mobility ให้ความสำคัญต่อการสร้างประสิทธิภาพในการเดินทางและการขนส่งสินค้า สร้างความปลอดภัย และลดต้นทุน ด้วยการใช้เทคโนโลยีดิจิตอลและการบริหารจัดจากเครือข่ายอัจฉริยะ                 เพื่อให้บรรลุตามเกณฑ์ Smart City จึงสนับสนุนให้พื้นที่เมืองมีความหนาแน่นสูง มีความหลากหลายของกิจกรรมเศรษฐกิจและสังคม เมืองที่วางผังตามนโยบาย Smart City ถูกกำหนดให้มีสัดส่วนของพื้นที่หนาแน่นสูงโดยรวมมากกว่าพื้นที่หนาแน่นต่ำ              …

TRAM กรุงเทพฯ เตรียมพัฒนาระยะแรกเชื่อม 5 ศูนย์เศรษฐกิจ

TRAM กรุงเทพฯ เตรียมพัฒนาระยะแรกเชื่อม 5 ศูนย์เศรษฐกิจ ปรับโฉมขนส่งเชื่อมซีบีดี (CBD) ผุดระบบรางเบาขนาดเล็ก ใน กทม. 1.4 หมื่นล้าน                                   สภากรุงเทพมหานคร บรรลุข้อตกลง พัฒนาระบบขนส่งมวลชนรอง ด้วยระบบแทรม (TRAM) ระยะแรกเชื่อม 5 ศูนย์เศรษฐกิจใจกลางกรุงเทพฯ คาดร่วมลงทุนพีพีพี (PPP) กว่า 1.4 หมื่นล้านบาท มีลุ้นเสนอประมูลปีหน้า และเริ่มก่อสร้างปี 63 ก่อนเปิดใช้บริการ ปี 65              …

นวัตกรรมการผังเมือง : ห้ามความหนาแน่นต่ำในพื้นที่หนาแน่นสูง

นวัตกรรมการผังเมือง ห้ามความหนาแน่นต่ำในพื้นที่หนาแน่นสูง ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)   ที่มาภาพ : https://files.lsecities.net/files/2017/01/Stratford-banner.jpg ขอบคุณบทความ จากคอลัมส์ EEC FOCUS ในกรุงเทพธุรกิจ                   วงวิชาการผังเมืองโลกได้พัฒนาไปมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง วิชาการผังเมืองของสหรัฐอเมริกา แต่ปีจะมีองค์ความรู้ใหม่ที่ได้จากวิจัยและจากวิธีปฏิบัติที่ดีเผยแพร่ออกสู่สาธารณะไม่ต่ำกว่าสิบชิ้น โดยประเด็นที่มีการพัฒนามากที่สุดได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพของผังจากการบังคับใช้และจากการนำไปปฏิบัติ                   เพื่อให้ผู้อ่านได้รับความรู้ด้านการผังเมืองที่เกิดขึ้นใหม่ บทความนี้จึงจะเริ่มที่การอธิบายความสำคัญและความจำเป็นในการประยุกต์ใช้ข้อกำหนด “การห้ามความหนาแน่นต่ำในพื้นที่หนาแน่นสูง” ในการออกแบบข้อกำหนดผังเมืองรวมและข้อกำหนดการบริหารจัดการพื้นที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น                  สำหรับข้อกำหนดการห้ามความหนาแน่นต่ำในพื้นที่หนาแน่นสูงนั้น เป็นกลยุทธ์การออกแบบเมืองชนิดหนึ่งของการเติบโตอย่างชาญฉลาด (Smart Growth) ใช้ในการส่งเสริมความหนาแน่นการใช้ที่ดิน (Create density) มีวัตถุประสงค์ในการควบคุมพื้นที่ซึ่งกำหนดให้มีความหนาแน่นประชากรและกิจกรรมเศรษฐกิจในระดับสูง โดยข้อกำหนดนี้มีมาตรการห้ามการใช้ที่ดินที่หนาแน่นต่ำหรือการประกอบการในอาคารที่ให้มูลค่าตอบแทนในอัตราต่ำ ซึ่งอาจเป็นปัจจัยทำให้เป้าหมายการใช้ที่ดินเพื่อผลิตมูลค่าทางเศรษฐกิจและขนาดของภาษีพลาดเป้าไป  …