ข้อกำหนดชาญฉลาดสำหรับอีอีซี บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร

ข้อกำหนดชาญฉลาดสำหรับอีอีซี ฐาปนา บุณยประวิตร Thapana.asia@gmail.com                การก่อกำเนิดกลุ่มนักผังเมืองและสถาปนิกรุ่นใหม่ของสหรัฐอเมริกาในนาม Congress for the new Urbanism หรือ CNU นำโดยปรมาจารย์ Andres Duany เมื่อ 20 ปีที่แล้ว ได้นำมาสู่การสถาปนาผังเมืองใหม่หลายรูปแบบ หนึ่งในนั้นคือ การออกข้อกำหนดชาญฉลาด หรือ Smart Codes ที่มาพร้อมกับการแนวคิดการออกแบบเมือง Form-Based Codes หรือ FBCs   ที่มาภาพ https://pricetags.files.wordpress.com/2008/12/richmond-transect.jpg               ข้อกำหนดชาญฉลาดได้ปฏิวัติวิธีการวางผังเมืองให้เข้าสู่ยุคการออกแบบชุมชนเมืองที่ใช้องค์ความรู้ด้านสถาปัตยกรรมและวิศวกรรมเชิงลึกที่ผสมผสานงานวิชาการอย่างเข้มข้น               เกณฑ์การออกแบบชุมชนเมืองที่เกิดขึ้นจาก FBCs ที่ปฏิบัติวงการผังในปัจจุบันนั้น ประกอบด้วยเกณฑ์ความเป็นผู้นำการออกแบบพลังงานและสภาพแวดล้อมระดับย่าน (LEED-ND) และเกณฑ์การออกแบบการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน (Transit-Oriented Development) โดยเกณฑ์ทั้งสองได้รับการพัฒนาก้าวหน้าไปมากจากฐานของ FBCs               นอกจากนั้น ยังมีข้อกำหนดการออกแบบรายละเอียดเชิงพื้นที่ซึ่งนับเป็นข้อกำหนดที่ชาญฉลาดอีกหลายเรื่องที่ได้รับความนิยม อาทิ การออกข้อกำหนดการออกแบบแปลงที่ดินเพื่อการปรับปรุงฟื้นฟูเมืองและการออกแบบในที่ดินว่างเปล่า…

บอร์ดผังเมืองไทย: กระดุมเม็ดแรกที่กลัดผิด โดย ผศ.ดร.นิคม บุญญานุสิทธิ์

บอร์ดผังเมืองไทย: กระดุมเม็ดแรกที่กลัดผิด ผศ.ดร.นิคม บุญญานุสิทธิ์   เดิมตั้งใจว่าจะช่วยสะกิดสะเกาปัญหางานด้านผังเมืองของประเทศพอหอมปากหอมคอ แล้วจากนี้หน่วยงานที่เรียกตัวเองว่าแกนนำของประเทศด้านผังเมืองจะลุกมาเยียวยารักษาตัวเองให้ยืนเด่นเป็นเสาหลักต่อไป แต่ที่ไหนได้กลับยืนงง เริ่มต้นไม่ถูก เดินต่อไปไม่เป็น เงียบเป็นเป่าปาก หวังเพียงแค่เวลาจะเยียวยาให้กระแสสังคมพัดจางหายไป แล้วก็ทำต่อตามวิถีเดิมกับมรรคผลที่ไม่เคยจะรู้จัก อย่าลืมกฎข้อแรกของการดำรงอยู่นะจ๊ะ Adapt or Die   ขอบคุณ ภาพจาก Business Meetings Boring   เลยอาจต้องทำเป็นซีรีย์แล้วกระมัง ปั้ดโธ่ เห็นว่าจ้างศึกษาเป็นเทน้ำเทท่า ทีจะปรับปรุงงานตัวเองไม่คิดจะทำ โละเอกสารมาให้ที่หัวเมืองจนทำห้องสมุดได้ท่วมหัว แต่ก็ขอขอบคุณที่เมตตาให้นักศึกษาได้ค้นคว้าเรียนรู้ว่ารายงานการศึกษามูลค่าเป็นหลายสิบล้าน ร้อยล้าน มีหน้าตาเป็นอย่างไรบ้าง ใช้ประโยชน์ได้เพียงไร สร้างแรงบันดาลใจให้ลูกศิษย์ออกไปตั้งบริษัทที่ปรึกษารับงาน ซับงาน ตัดงาน ดำรงชีวิตเป็นวัฏจักรกันต่อไป   แต่จะว่าไปที่เขียนดูเหมือนดุดัน ต่อว่าต่อขานกรมโยธาธิการและผังเมืองอย่างนั้นอย่างนี้ ใช่ว่าเกิดจากความรังเกียจเข้าไส้ ต้องเผาพริกเผาเกลือใส่กันนะครับ ทุกอย่างที่ทำไป มาจากความปรารถนาที่อยากเห็น  ผังเมืองไทยมีสัมฤทธิผลต่อบ้านเมือง เช่นเดียวกันที่เชื่อว่ากรมพยายามครุ่นคิดและมีความตั้งใจเหมือนๆ กัน เพียงแต่โบราณท่านว่าถ้าอยากให้ม้าวิ่งเร็วขึ้น ให้เตะกระทุ้งสีข้างม้าแรงๆ ครับ   เปิดโลกโซเซียลด้านผังเมือง เห็นโปรโมตถนนคนเดิน ถนนสีเขียว รางสร้างเมือง…

นวัตกรรมผังเมืองกับการรับฟังความเห็น บทความโดย นายกสมาคมการผังเมืองไทย

นวัตกรรมผังเมืองกับการรับฟังความเห็น ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)               การเติบโตอย่างชาญฉลาด (Smart Growth) แนะนำให้สถาปนิก สถาปนิกผังเมือง และนักผังเมืองรับฟังความเห็นการออกแบบปรับปรุงฟื้นฟูเมืองด้วยเทคนิคการจำลองสถานการณ์เสมือนจริงทางผังเมืองหรือ Tactical Urbanism                 Tactical Urbanism เกิดขึ้นเนื่องจากความไร้ประสิทธิภาพของการรับฟังความเห็นแบบเดิมๆ โดยประเด็นส่วนใหญ่ที่รับฟังได้แก่ การใช้ประโยชน์ที่ดิน การวางแผนโครงข่ายขนส่งมวลชน การออกแบบปรับปรุงฟื้นฟูเมือง การออกข้อกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดิน อาคาร และสภาพแวดล้อมเมือง  Tactical Urbanism จึงเปรียบเสมือนกลยุทธ์การอุดช่องโหว่ความคลาดเคลื่อนผลการรับฟังความคิดเห็น               การเติบโตอย่างชาญฉลาดได้เสนอให้นักวางแผนและนักออกแบบจำลองสถานการณ์ใกล้เคียงกับข้อเท็จจริงในพื้นที่วางผังให้มากที่สุด ให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียได้ทดสอบใช้ประโยชน์หรือเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของสถานการณ์จำลอง จะทำให้ทราบถึงความรู้สึกเชิงบวกและเชิงลบที่ได้รับจากสถานการณ์นั้น               ผลได้ที่สำคัญคือ การรับรู้ความต้องการจากกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอื่นๆ แม้ไม่ได้ตั้งใจจะเข้าร่วมกิจกรรม แต่จากการได้รับผลกระทบทางตรงและทางอ้อมจากสถานการณ์ กลุ่มดังกล่าวจะแสดงข้อคิดเห็นในทุกมิติออกมา ทำให้การสรุปผลจากสถานการณ์ถูกต้องแม่นยำ เนื่องจากคนกลุ่มนี้มีปริมาณมากกว่ากลุ่มตัวอย่างที่เข้าร่วมการทดสอบ               สำหรับการจำลองสถานการณ์แบบ Tactical Urbanism นั้นมีเป้าหมายสำคัญ 6 ข้อประกอบด้วย             ข้อแรก…

ตัวชี้วัดเมืองอัจฉริยะกับการวางผังอีอีซี

ตัวชี้วัดเมืองอัจฉริยะกับการวางผังอีอีซี ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)   เครดิตภาพ TED.COM               European Commission เสนอให้นำตัวชี้วัดจากค่าเป้าหมายของ Smart city ประยุกต์ใช้ในการวางผังเมือง เพื่อให้เป็นผังที่อัจฉริยะ เหมาะอย่างยิ่งที่อีอีซีควรนำมาใช้               โดยค่าเป้าหมายทั้ง 5 ประกอบด้วย การพัฒนาที่มุ่งสู่คน (People) การพัฒนาที่มุ่งสู่ความยั่งยืนของโลก (Planet) การพัฒนาที่มุ่งสู่ความมั่งคั่ง (Prosperity) การบริหารจัดการธรรมาภิบาล (Governance) และการมุ่งสู่การเผยแพร่สู่การปฏิบัติและการเป็นแบบอย่าง (Propagation)               สำหรับตัวชี้วัดที่กล่าวถึง จะเลือกเฉพาะที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับภารกิจการวางผังเมืองและการพัฒนาเมือง ซึ่งเป็นตัวชี้วัด 3 จาก 5 ค่าเป้าหมาย ได้แก่ People, Planet และ prosperity รวมทั้งเป็นตัวชี้วัดที่ใช้ร่วมกันของเกณฑ์การเติบโตอย่างชาญฉลาด (Smart Growth Principles), เกณฑ์ความเป็นผู้นำการออกแบบพลังงานและสภาพแวดล้อม (LEED), เกณฑ์ความเป็นผู้นำการออกแบบพลังงานและสภาพแวดล้อมระดับย่าน (LEED-ND)…

เนรมิต 12 เมืองแห่งการเดิน ปลูกต้นไม้ใหญ่ใจกลางเมืองพร้อมกันเมษายน 2562

เนรมิต 12 เมืองแห่งการเดิน ปลูกต้นไม้ใหญ่ใจกลางเมืองพร้อมกันเมษายน 2562   สมาคมการผังเมืองไทย ผนึกสกว. และ 12 เทศบาล 11 บริษัทพัฒนาเมือง ปั้นศูนย์เศรษฐกิจเมืองแห่งการเดินมาตรฐาน LEED คาดสร้างงานใหม่กว่า 2 เท่า ขยายการลงทุนไม่น้อยกว่า 20 เท่า     นายฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย ในฐานะหัวหน้าคณะผู้วิจัยโครงการการศึกษากลไกเชิงพื้นที่โดยการวางแผนและการออกแบบเมืองอย่างชาญฉลาดเพื่อยกระดับทางเศรษฐกิจและสังคม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) เปิดเผย “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า โครงการได้บรรลุข้อตกลงกับ 12 เทศบาล 12 หัวเมืองหลักและ 11 บริษัทพัฒนาเมือง ประกอบด้วยบริษัท เชียงใหม่นครพิงค์ จำกัด บริษัท สระบุรีพัฒนาเมือง จำกัด บริษัท ระยองพัฒนาเมือง จำกัด บริษัท สมุทรสาครพัฒนาเมือง (วิสาหกิจเพื่อสังคม) จำกัด บริษัท อุดรธานีพัฒนาเมือง จำกัด…

5 เป้าหมายเมืองอัจฉริยะกับการวางผังอีอีซี

5 เป้าหมายเมืองอัจฉริยะกับการวางผังอีอีซี ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)   เครดิตภาพ https://centrourbano.com/revista/wp-content/uploads/Songdo.jpg               เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนตามเกณฑ์ Smart City ของ European Commission สามารถประยุกต์ใช้เพื่อการวางผังเมือง การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและโครงสร้างพื้นฐานของอีอีซีได้               ค่าเป้าหมาย (Goal) มีวัตถุประสงค์ทางตรงในการยกระดับคุณภาพชีวิต การส่งมอบบริการที่ดีจากรัฐสู่ประชาชน การสร้างสมรรถนะด้านนวัตกรรม และการยกระดับความเชี่ยวชาญโดยรวมของภาคการผลิตและบริการ โดยค่าเป้าหมายดังกล่าวประกอบด้วย               การสร้างความยั่งยืนทางสังคม (Social Sustainability) มุ่งเน้นการพัฒนาไปสู่คน (people) ได้แก่ การยกระดับคุณภาพชีวิตของทุกผู้อยู่อาศัย ผู้เดินทาง (รวมนักเรียน) และผู้เยี่ยมเยือน          …

ขอนแก่นเข้ารับมอบรถแทรม (โครงการแทรมน้อยรอบบึงแก่นนคร) ที่เมืองฮิโรชิม่า ญี่ปุ่น

ขอนแก่นเข้ารับมอบรถแทรม (โครงการแทรมน้อยรอบบึงแก่นนคร) ที่เมืองฮิโรชิม่า ญี่ปุ่น

 

1

 

วันที่ 15 พ.ย 61 ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น นายกเทศมนตรีเทศบาลนครขอนแก่น รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น และทีมงาน เข้าพบนายกเทศมนตรีเมืองฮิโรชิม่า และประธานบริษัทHiroshima Dentetsu ณ เมืองฮิโรชิม่า ประเทศญี่ปุ่น เพื่อรับมอบรถแทรม ในโครงการแทรมน้อยรอบบึงแก่นนคร

 

2

3

4

5

6

7

 

ขอบคุณ ภาพและบทความ มทร.อีสาน วิทยาเขตขอนแก่น

การเชื่อมโยงการใช้ที่ดินกับการพัฒนาโครงข่ายราง

การเชื่อมโยงการใช้ที่ดินกับการพัฒนาโครงข่ายราง ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)   เครดิตภาพ http://williamsanddame.com/work/portland-streetcar/               หลังการล่มสลายของดีทรอยต์ สหรัฐฯ เริ่มมองเห็นว่าอุตสาหกรรมรถยนต์ไม่ได้เป็นหนทางในการพัฒนาที่ยั่งยืน เมืองไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนบุคคล               Federal Transit Administration หรือ FTA รายงานว่า ในปี 1980 ทั่วทั้งสหรัฐฯ สัดส่วนการเดินทางและการขนส่งสินค้าด้วยระบบรางมีเพียงแค่ร้อยละ 7 แต่หลังจากได้ปรับเปลี่ยนนโยบายลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล ในปี 2016 สัดส่วนการเดินทางและการขนส่งด้วยระบบรางได้พุ่งขึ้นมาที่ร้อยละ 12               หัวเมืองขนาดใหญ่และขนาดกลางได้กลับมาลงทุนปรับปรุงฟื้นฟูระบบรางระดับดิน modern streetcar ของพอร์ตแลนด์เป็นตัวแบบสำคัญของระบบรางสมัยใหม่               การเปลี่ยนแปลงเมืองด้วยการปรับปรุงรูปแบบการเดินทางไม่ได้ดำเนินการเฉพาะการลงทุนระบบรางเท่านั้น สหรัฐฯ ได้พัฒนาองค์ความรู้ใหม่ทั้ง LEED-ND และ Form-Based Codes หรือ FBCs เพื่อเป็นเครื่องมือเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน เป้าหมายสำคัญได้แก่ การสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นระหว่างการใช้ที่ดินกับการคมนาคมขนส่ง (land use &…

กรุงเทพมหานครเปิดศักราชใหม่ ลงทุน Tram เป็นระบบขนส่งมวลชนรอง

กรุงเทพมหานครเปิดศักราชใหม่ ลงทุน Tram เป็นระบบขนส่งมวลชนรอง สภากทม.เคาะ2เส้นทางลงทุนระบบฟีดเดอร์1.5หมื่นล้าน     คณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาแนวทางการเเนวทางด้วยระบบล้อ ราง เรือ และการเชื่อมโยงเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสังคมและการท่องเที่ยว สภากรุงเทพมหานคร หารือ RTC พัฒนาระบบขนส่งมวลชนรอง 2 เส้นทาง ลงทุน 1.5 หมื่นล้าน เร่งสรุปข้อมูลเสร็จภายใน 3 เดือนก่อนเสนอนายกรัฐมนตรีเร่งสั่งการ ด้านเคที.จ่อบริหารจัดการโครงข่ายทั่วกทม.     พล.ต.ต.ประสพโชค พร้อมมูล ประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาแนวทางระบบล้อ ราง เรือ และการเชื่อมโยงเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจสังคมและการท่องเที่ยว สภากรุงเทพมหานคร เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่าการประชุมครั้งที่ 4 วันที่ 6 พฤศจิกายน 2561 ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนสำหรับการเร่งขับเคลื่อนระบบขนส่งมวลชนรองของกรุงเทพมหานครที่จะเป็นระบบฟีดเดอร์ป้อนสู่ระบบขนส่งมวลชนหลัก ซึ่งวันอังคารครั้งต่อไปจะนำเข้าสู่การประชุมของคณะกรรมการอีกครั้งก่อนที่จะรวบรวมให้แล้วเสร็จพร้อมเสนอพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเร่งสั่งการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับไปดำเนินการ     ทั้งนี้ได้มีการนำเสนอให้ดำเนินการ 2 เส้นทางนำร่อง ในพื้นที่โซนราชประสงค์ ถนนวิทยุ ส่วนเส้นทางที่ 2 จะครอบคลุมพื้นที่มักกะสันและถนนเพชรบุรี…

ทศวรรษของเมืองแห่งการเดิน นับหนึ่งแล้วด้วยแผนยุทธศาสตร์ชาติ

ทศวรรษของเมืองแห่งการเดิน นับหนึ่งแล้วด้วยแผนยุทธศาสตร์ชาติ เท 1.2 แสนล้าน! ปั้น 5 “เมืองการเดิน”  รัฐบาลนายกฯประยุทธ์ทุ่มงบวงเงิน 1.2 แสนล้าน เนรมิต 5 เมืองหลักแห่งการเดิน ลดใช้รถยนต์แข่งญี่ปุ่น ตามแผนแม่บทยุทธศาสตร์ชาติ ดีเดย์ ธ.ค. นี้ เข้า ครม. “กรุงเทพและปริมณฑล สงขลา เชียงใหม่ ขอนแก่น อุบลฯ” ประเดิมล็อกที่รอบสถานีรถไฟฟ้า-ขนส่ง   เครดิตภาพ https://landlopers.com/2012/04/18/shibuya-crossing-rush-hour-tokyo-japan   นอกจากแผนลงทุนระบบรางเชื่อมโครงข่ายในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล 12 สายทาง ระยะทางรวม 509 กิโลเมตรแล้ว รัฐบาลยังจะกระจายการลงทุนไปยังจังหวัดหัวเมืองใหญ่ เพื่อให้เมืองกระชับลดปัญหาจราจรเหมือนต่างประเทศ ซึ่งล่าสุด กำลังจะมีแผนพัฒนาให้ทุกจังหวัดเป็นเมืองแห่งการเดิน   ดัน “เมืองการเดิน” แข่งญี่ปุ่น นายฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย ในฐานะคณะกรรมการยกร่างแผนแม่บทยุทธศาสตร์ชาติ ชุดที่ 4 เปิดเผยกับ “ฐานเศรษฐกิจ” ว่า บอร์ดฯ…