การออกแบบถนนแบบสมบูรณ์ : นวัตกรรมการออกแบบถนนสำหรับเมืองน่าอยู่ โดย ศิวพงศ์ ทองเจือ

การออกแบบถนนแบบสมบูรณ์ : นวัตกรรมการออกแบบถนนสำหรับเมืองน่าอยู่ Completed Street Design : Revitalization Innovation for Livable Cities   ศิวพงศ์ ทองเจือ : รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทย Email: Siwa_thong@yahoo.co.th เขียนเมื่อ 17-05-2559   บทนำ   เป็นระยะเวลากว่า 70 ปี ที่ระบบโครงสร้างพื้นฐานระดับรัฐในประเทศไทยได้ถูกพัฒนาขึ้นในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะด้านการคมนาคมขนส่งหน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง คือ กระทรวงคมนาคม (Thailand Transport Portal) เป็นหน่วยงานหลักในการกำหนดนโยบายและแผนยุทธศาสตร์ของการพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งในประเทศ ทั้งนี้ หน่วยงานราชการย่อยในสังกัดที่เกี่ยวข้องกับระบบคมนาคมขนส่งและการจราจรทางบก ได้แก่ กรมการขนส่งทางบก, กรมทางหลวง, กรมทางหลวงชนบท และ สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร โดยสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจรจะมีบทบาทในการวางนโยบายและแผนยุทธศาสตร์เพื่อกำหนดกรอบและจัดทำแผนการปฏิบัติการเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติในระดับพื้นที่ซึ่งมีความเกี่ยวข้องการพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งทุกประเภท และถือว่ามีความสำคัญต่อการพัฒนาระบบถนนในประเทศไทยอย่างยิ่ง ระบบถนนในประเทศไทยสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ได้แก่ 1. ระบบถนนในเมือง (City Street)…

การวางผังและพัฒนาการค้าปลีกชุมชนเมือง : การส่งเสริมเศรษฐกิจการค้าด้วยย่านแห่งการเดิน โดย ศิวพงศ์ ทองเจือ

เมืองจะมีเศรษฐกิจดีหรือไม่ดี ขึ้นอยู่กับว่าเป็นเมืองแห่งการเดินหรือไม่ เมืองที่มีคนเดินโดยไม่มีรถกับเมืองที่มีแต่รถยนต์ เศรษฐกิจเมืองไหนดีกว่ากัน การสร้างเมืองแห่งการเดินไม่ใช้การปิดถนนไม่ให้รถเข้า แต่เมืองแห่งการเดินควรส่งเสริมเป็นย่านแห่งการค้าที่มีเอกลักษณ์ รวมถึงการใช้ที่ดินอย่างคุ้มค่า และส่งเสริมการประหยัดพลังงานและการรักษาสภาพแวดล้อมที่ไร้มลพิษ   การวางผังและพัฒนาการค้าปลีกชุมชนเมือง : การส่งเสริมเศรษฐกิจการค้าด้วยย่านแห่งการเดิน Urban Retail Planning and Development : Economy and trade promotion with the use of walkable cities   โดย ศิวพงศ์  ทองเจือ รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดปรเทศไทย Email: Siwa_thong@yahoo.co.th เขียนเมื่อ : 28-12-2014   บทนำ           การค้าปลีกชุมชนเมือง (Urban Retail) ถือได้ว่ามีความสำคัญต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชุมชนเมืองในยุคปัจจุบัน  ผลสะท้อนด้านสังคมเมืองกับแนวคิดผังเมืองสมัยใหม่มุ่งเน้นให้เกิดการพัฒนาการใช้ที่ดินแบบผสมผสาน (Mix-Used Development) และคำนึงถึงความสัมพันธ์ระหว่างความสูงอาคารกับความกว้างของถนนที่เหมาะสมตามแนวคิดข้อกำหนดการจำแนกลำดับชั้นของย่านในระดับภาค (The Transect) ผลทางด้านลบกับการส่งเสริมให้มีห้างสรรพสินค้าขนาดใหญ่ (Complex Building) ใจกลางเมืองในระยะเวลาที่ผ่านมาก่อให้เกิดการใช้ผืนดินขนาดใหญ่อย่างสิ้นเปลืองในพื้นที่เมือง…

การวางผังและการออกแบบเมืองแห่งการเดิน ตอนที่ 2 กรณีศึกษาข้อกำหนดเมืองแห่งการเดินเมืองฟีนิกซ์

การวางผังและการออกแบบเมืองแห่งการเดิน ตอนที่ 2 กรณีศึกษาข้อกำหนดเมืองแห่งการเดินเมืองฟีนิกซ์ ฐาปนา บุณยประวิตร สถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทยและสมาคมการผังเมืองไทย Email: thapana.asia@gmail.com/http://www.asiamuseum.co.th   ความนำ ในบทความตอนที่ 1 ผู้เขียนได้กล่าวถึงนิยาม ความหมาย และความสำคัญของเมืองแห่งการเดินหรือ Walkable City ไปแล้ว สำหรับบทความตอนที่ 2 เพื่อให้เนื้อเรื่องมีความกระชับ ผู้อ่านสามารถมองเห็นวิธีการนำแนวคิดเมืองแห่งการเดินสู่การออกแบบทางกายภาพและการบังคับใช้ในรูปของข้อกำหนดหรือเทศบัญญัติได้อย่างชัดแจ้ง จึงจะขอนำข้อกำหนดเมืองแห่งการเดินเมืองฟีนิกซ์เป็นกรณีศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การทำความเข้าใจกับกระบวนการออกแบบปรับปรุงฟื้นฟูเมืองซึ่งใช้ข้อกำหนดหรือเทศบัญญัติเป็นกรอบการปฏิบัติ รวมทั้งแนวทางการปรับปรุงทางกายภาพและแนวทางการควบคุมให้เกิดความสมดุลของสภาพแวดล้อมเมืองที่เอื้อต่อการเดินและกิจกรรมทางกาย (Physical Activity) ซึ่งจะส่งเสริมประชาชนมีสุขภาพดี ลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง เพิ่มความปลอดภัย ลดอุบัติเหตุ ลดการใช้พลังงานจากระบบการสัญจร ลดมลภาวะจากภาคการขนส่งและการเดินทาง สำหรับบทความตอนที่ 2 ผู้เขียนจะสรุปเป้าหมายการปฏิบัติ แนวทางการกำหนดย่านตาม The Transect Code ซึ่งเป็นการจัดลำดับชั้นการพัฒนาเมือง และการกำหนดกรอบการออกแบบย่านที่ได้แบ่งออกเป็น 13 ขั้นตอน ตามข้อกำหนดมาตรฐานจำนวน 7 ข้อ โดยกรอบการออกแบบย่านและข้อกำหนดมาตรฐานที่จะกล่าวถึงนี้ จะเป็นแนวทางสำคัญที่เมืองต่างๆ ของไทยสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อการปรับปรุงฟื้นฟูให้เป็นเมืองแห่งการเดินที่มีความสมบูรณ์ต่อไปได้ ส่วนผลประโยชน์และรายละเอียดการออกแบบเมืองตาม The WalkUPs…

การสนับสนุนทางการเงินเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่พัฒนารอบสถานีขนส่งมวลชนของสหรัฐอเมริกา โดย ฐาปนา บุณยประวิตร

การสนับสนุนทางการเงินเพื่อพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่พัฒนารอบสถานีขนส่งมวลชนของสหรัฐอเมริกา (Infrastructure Financing Options for Transit-Oriented Development in USA.) โดย ฐาปนา บุณยประวิตร (Thapana Bunyapravitra) อุปนายกสมาคมการผังเมืองไทย และ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทย 15 เมษายน 2558 thapana.asia@gmail.com/ www.smartgrowththailand.com/   www.asiamuseum.co.th   http://www.erikgouldprojects.com     บทนำ บทความนี้แปลและเรียบเรียงจากรายงานเรื่อง Infrastructure Financing Options for Transit-Oriented Development  ซึ่งเป็นรายงานเผยแพร่ของ Office of Sustainable Communities Smart Growth Program, U.S. Environmental Protection Agency  จัดพิมพ์ในเดือนมกราคม 2556  เป้าหมายของรายงานต้องการเผยแพร่ข้อมูลกลไกทางการเงินและกลยุทธ์ที่เกี่ยวข้องกับการสนับสนุนทางการเงินเพื่อให้เมือง เทศบาล และชุมชนต่างๆ ในสหรัฐฯ ได้ทำความรู้จักและนำไปใช้เตรียมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานในพื้นที่พัฒนารอบสถานีขนส่งมวลชนหรือ…

(เชียงใหม่) ระดมความคิดเห็นกลุ่มย่อย “ระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ” แบบไหน ที่จะเป็น “หัวหอก” แก้ปัญหาจราจร

(เชียงใหม่) ระดมความคิดเห็นกลุ่มย่อย “ระบบขนส่งมวลชนสาธารณะ” ไปทางไหนดี หวังว่าจะจุดประกายความหวังของชาวเชียงใหม่ (อีกครั้ง) เมืองเชียงใหม่ คนเชียงใหม่ต้องพูดคุยกันครับ ขอนแก่นโมเดล เค้ายังทำกันอย่างจริงจัง เอา “บ้านเมือง เอาท้องถิ่น” เป็นตัวตั้ง ก่อนครับ แล้วอย่างอื่นจะตามมาเองครับ   เครดิต Chiang Mai Public Transit Master Plan   เสาร์ 11 มิถุนายน 2559 ชวนร่วมประชุมกลุ่มย่อยกันนะคะ ขอให้เป็นชาวเชียงใหม่ จะอยู่ในพื้นที่ แขวงเม็งราย หรือ นอกพื้นที่ก็ได้ เราต้องการความเห็นของทุกท่าน มาร่วมระดมความคิดและแลกเปลี่ยนกับทีมงานผู้ศึกษากัน   ครั้งนี้ ครั้งเดียวที่เราจะกางแผนที่มาล้อมวงพูดคุยกัน โครงข่ายไหน เส้นทางใด ระบบรถใด รถลอยฟ้า ใต้ดิน บนดิน รถราง รถเมล์ รถสองแถว ข้อจำกัดในพื้นที่ ความกังวลของชุมชน ฯลฯ เรารับฟังทุกความเห็น มาร่วมกันก่อร่างสร้างฝันให้เชียงใหม่มีรถสาธารณะใช้จริงๆเสียที!  …

มาดูการวางยุทธศาสตร์เมือง ของสิงคโปร์ 2014-2030 ก่อนก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (AEC)

มาดูการวางยุทธศาสตร์เมือง ของสิงคโปร์ 2014-2030 ก่อนก้าวเข้าสู่ประชาคมอาเซียน (AEC)  เค้าเขียนยุทธศาสตร์เมืองกันอย่างไร ทำไมผังเมืองจึงเป็นเครื่องมือที่สำคัญสำหรับการพัฒนาเมือง เพื่อก้าวเข้าสู่ประเทศที่พัฒนาแล้ว อันดับหนึ่งในอาเซียน   เครดิตภาพ https://sustainatlanta.files.wordpress.com/2015/07/singapore.jpg เครดิตภาพ นายกรัฐมนตรสิงค์โปร์ http://www.smu.edu.sg   บทความ : มองย้อนดูถึงอนาคต “การวางยุทธศาสตร์เมืองของประเทศสิงคโปร์ ในปี 2014 – 2030” Looking Back to the Future for Singapore city Strategy 2014 – 2030 ศิวพงศ์ ทองเจือ : อาจารย์/นักออกแบบชุมชนเมือง (รอง ปธ.สถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทย) Email: Siwa_thong@yahoo.co.th เขียนเมื่อ 21-10-2558   บทนำ สิงคโปร์ ถือว่าเป็นประเทศที่มีการบริหารจัดการเมืองที่ดี มีการวางยุทธศาสตร์เมืองที่มีความก้าวหน้าทันสมัย รวมถึงการสร้างวิสัยทัศน์และนโยบายที่ได้วางแผนไว้ให้บรรลุวัตถุประสงค์ของแผน โดยหน่วยงานพัฒนาเมืองที่สำคัญของสิงคโปร์ คือ กระทรวงการพัฒนาแห่งชาติ…

6 เมืองตัวอย่างของโลกกับการวางแผนพัฒนาเมืองที่ดี โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สญชัย ลบแย้ม

6 เมืองตัวอย่างของโลกกับการวางแผนพัฒนาเมืองที่ดี (6 Well-planned Cities around the Globe) โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สญชัย ลบแย้ม กรรมการบริหารสมาคมการผังเมืองไทย          อาจารย์ประจำกลุ่มวิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์          สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง        (drsonchai@gmail.com)         5 มกราคม 2558                             การวางแผนภาคและเมือง (Urban and Regional Planning) เป็นสาขาวิชาหรือศาสตร์ที่ว่าด้วยเรื่องการวางแผนการพัฒนาเมืองและภูมิภาคในหลายมิติ ทั้งด้านกายภาพ สังคมเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม ประกอบด้วยองค์ความรู้ หลักการ และเครื่องมือที่หลากหลายให้เลือกใช้เพื่อการวางแผนและพัฒนาเมืองหรือชุมชนที่แตกต่างกัน ในการนี้ ขอแนะนำตัวอย่างเมืองที่มีการพัฒนาตามหลักการผังเมืองที่ดี จำนวน 6…

ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการพัฒนาเมืองจากการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน “Economic benefit of TOD (Transit-Oriented Development)

  เนื่องจากช่วงนี้ มีความเคลื่อนไหว เรื่องการอนุมัติระบบราง ระบบขนส่งมวลชน เชื่อมต่อระหว่างเมือง หรือเชื่อมต่อภายในเมือง เช่นรถไฟฟ้าสายสีต่างๆ ตลอดจน รถไฟความเร็วสูง ที่เชื่อมต่อหลายจังหวัด ซึ่งแน่นอนทีเดียว เมื่อมีรถไฟความเร็วสูง รวมทั้งรถไฟฟ้าสายต่างๆ เกิดขึ้น การพัฒนาพื้นที่รอบสถานี้ขนส่ง (TOD-Transit-Oriented Development) เป็นสิ่งจำเป็น บ้านเราเพิ่งจะเริ่มเอ่ยถึง TOD อย่างหนาหู เมื่อไม่กี่ปีนี่เอง ผู้บริหารเมือง และผู้เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ และเอกชน ควรต้องติดตามกันครับ แต่ในต่างประเทศ เรื่อง TOD เค้ามีกันเป็นสิบๆ ปีแล้วครับ หมายเหตุ : บทความ พร้อมคลิปนี้ ได้เผยแพร่มาประมาณ 10 เดือนที่ผ่านมาแล้ว เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2558 (ชมวีดีทัศน์) ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและการพัฒนาเมืองจากการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน “Economic benefit of TOD (Transit-Oriented Development)” โดย ฐาปนา บุณยประวิตร อุปนายกสมาคมการผังเมืองไทย…

แนวทางการปรับปรุงกายภาพถนนเพื่อสร้างเมืองมีชีวิตชีวา การจัดให้มีสถานที่สาธารณะที่สวยงาม โดย ฐาปนา บุณยประวิตร

แนวทางการปรับปรุงกายภาพถนนเพื่อสร้างเมืองมีชีวิตชีวา การจัดให้มีสถานที่สาธารณะที่สวยงาม โดย ฐาปนา บุณยประวิตร ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยการเติบโตอย่างชาญฉลาดประเทศไทย                                   และอุปนายกสมาคมการผังเมืองไทย thapana.asia@gmail.com/ http://www.asiamuseum.co.th/ 28 ตุลาคม 2555   ที่มาภาพ http://completestreetsprince.org/safety-by-design/complete-streets-introduction/   บทนำ ความเข้าใจคลาดเคลื่อนในประเด็นรูปแบบและบทบาทของถนนได้ทำให้กระบวนการวางผังพัฒนาเมืองบิดเบี้ยวผิดฝาผิดตัวมาโดยตลอด  เช่นตัวอย่างที่เข้าใจว่า  ถนนนั้นสร้างขึ้นเพื่อตอบสนองการสัญจรด้วยรถยนต์แต่เพียงอย่างเดียว  หรือแม้แต่รูปแบบและส่วนประกอบของถนนจะต้องตอบสนองต่อการใช้ความเร็วของรถยนต์  ในข้อเท็จจริงทางวิชาการ  ถนนมีหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมขนส่งซึ่งต้องออกแบบให้ตอบสนองต่อการใช้งานตามบทบาทของแต่ละพื้นที่  เช่น  บทบาทของถนนในพื้นที่เขตเมือง  ถนนจะต้องรองรับระบบการสัญจรสีเขียวซึ่งได้แก่  การเดิน  การใช้จักรยาน และการใช้ระบบการขนส่งมวลชน  ส่วนพื้นที่บริเวณใจกลางย่านและชุมชน  ถนนอาจถูกเปลี่ยนบทบาทเป็นสถานที่สาธารณะซึ่งชุมชนสามารถใช้ในการประกอบกิจกรรมทางเศรษฐกิจ สังคม และนันทนาการ  เมื่อหน้าที่ของถนนถูกเปลี่ยนแปลงไปตามบทบาทของแต่ละพื้นที่  จึงส่งผลให้รูปแบบและลักษณะการวางผังออกแบบที่เกี่ยวข้องกับถนนต้องเปลี่ยนแปลงไปด้วย  ซึ่งบทความนี้จะได้ชี้ให้เห็นถึงบทบาทหน้าที่ของถนนในฐานะส่วนประกอบเมือง  และความสำคัญของถนนในฐานะของโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพที่เป็นส่วนสำคัญในการสร้างสรรค์เศรษฐกิจและความมีชีวิตชีวาให้กับเมือง   ภาพด้านตัดแสดงถนนแบบ Boulevard ที่มา : http://www.sfbike.org/?masonic     รูปแบบถนน UCLA  Luskin School of Public Affair, Institute…

อบรม (ไม่มีค่าใช้จ่าย) โครงการพัฒนาบุคลากรเพื่อรองรับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมระบบขนส่งทางราง อีก 3 ภาค

(ฝากข่าวประชาสัมพันธ์) อบรม (ไม่มีค่าใช้จ่าย) โครงการพัฒนาบุคลากรเพื่อรองรับการถ่ายทอดเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมระบบขนส่งทางราง อีก 3 ภาค ขอประชาสัมพันธ์ (เพิ่มเติมอีก 3 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้) หลักสูตร TRAIN หมายเหตุ สนับสนุนค่าใช้จ่ายโดย สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.)     โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับการเจาะลึกแนวคิดการพัฒนาเมืองและท้องถิ่นด้วยระบบขนส่งทางราง และเพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้วยระบบขนส่งทางราง” รับจำนวนจำกัด จัดโดย คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี (มทร ธัญบุรี) สนับสนุนโดย สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) สำหรับท่านที่อยู่ต่างจังหวัด สนใจกรอกข้อมูลลงทะเบียนได้ตาม Link ครับ 1) ภาคเหนือ มทร ล้านนา ร่วมกับ สวทน และ มทร ธัญบุรี   ระหว่างวันที่ 16-17 พ.ค.59 ที่ห้องประชุม Knowledge…