EEC ควรวางผังการใช้ที่ดินสนับสนุนการขยายฐานภาษี

EEC ควรวางผังการใช้ที่ดินสนับสนุนการขยายฐานภาษี ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)    ขอบคุณบทความ จากกรุงเทพธุรกิจ คอลัมส์ EEC FOCUS ที่มาภาพ : กระทรวงอุตสาหกรรม http://www.industry.go.th/industry/index.php/en/infographic1/item/10529?rss_id=9998            สมาคมการวางผังอเมริกัน (American Planning Association-APA) เสนอให้รัฐใช้กลไกการจัดเก็บรายได้เป็นปัจจัยหลักในการวางผังการใช้ประโยชน์ที่ดินสำหรับพื้นที่พัฒนาพิเศษ (specific development areas) หรือพื้นที่พัฒนาใหม่ที่รัฐและเอกชนต้องลงทุนโครงสร้างพื้นฐานในปริมาณมาก           เหตุผลความจำเป็นที่รัฐต้องประมาณการภาษีจากพื้นที่พัฒนาพิเศษเกิดจากประเด็นความเท่าเทียมในการใช้งบประมาณ ซึ่งเห็นได้ชัดว่า ในพื้นที่พัฒนาพิเศษ รัฐต้องใช้งบประมาณเป็นจำนวนมากทั้งการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน การบริหารจัดการ และการดูแลรักษาซ่อมบำรุง การที่เม็ดเงินจำนวนมากไปกระจุกอยู่ในพื้นที่เพียงไม่กี่แห่ง นับเป็นความไม่เท่าเทียมที่มีนัยของการบริหารงบประมาณ           ดังนั้น การที่รัฐได้กำหนดกรอบการใช้งบประมาณที่แสดงการเทียบเคียงกับเป้าหมายการได้รับภาษีในแต่ละปีอย่างชัดแจ้ง และได้ชี้แจงต่อสาธารณะให้เข้าใจ ก็จะช่วยลบข้อครหาด้านความไม่เท่าเทียมในการบริหารงบประมาณลงได้           กรณีของกฎหมายภาษีลาภลอยหรือที่ต่างประเทศเรียกว่า Tax abatement นั้น นับเป็นตัวอย่างที่ดีที่แสดงให้เห็นความพยายามในการสร้างความเท่าเทียมของการใช้งบประมาณ โดยผู้ได้รับประโยชน์จากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานจะต้องจ่ายภาษีเพิ่มขึ้นตามผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ได้จากความได้เปรียบของโครงสร้างพื้นฐานซึ่งรัฐได้ลงทุนไว้           สำหรับพื้นที่ EEC เป็นที่ทราบกันดีว่า รัฐมีความจำเป็นในการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้วยเม็ดเงินก้อนใหญ่เพื่อกระตุ้นการเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมและขนส่ง…

ระบบขนส่งมวลชนรองจะนำอีอีซีสู่เมืองเศรษฐกิจมาตรฐานโลก บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร

ระบบขนส่งมวลชนรองจะนำอีอีซีสู่เมืองเศรษฐกิจมาตรฐานโลก ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย thapana.asia@gmail.com     ที่มาภาพ : https://www.citymetric.com/transport/here-are-four-thoughts-birmingham-s-new-tram-plan-3299   รัฐบาลประกาศโครงการพัฒนารถไฟความเร็วสูงเชื่อมต่อ 3 ท่าอากาศยานนานาชาติ ได้แก่ ดอนเมือง  สุวรรณภูมิ และอู่ตะเภา โดยกำหนดให้ท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภาเป็นศูนย์กลางคมนาคมและขนส่งหลัก (Multimodal Transportation Center) ของอีอีซี การเติบโตอย่างชาญฉลาด (Smart growth) กำหนดให้ศูนย์กลางคมนาคมและขนส่งที่มีท่าอากาศยานนานาชาติเป็นโหมดการเดินทางหลัก ทำหน้าที่ 3 ประการคือ ประการแรก การเป็นศูนย์กลางการเชื่อมต่อการเดินทางระยะไกลกับการเดินทางภายในประเทศ ประการที่สอง การเป็นศูนย์กลางการเชื่อมต่อรูปแบบการเดินทางประเภทต่างๆ ทั้งการเดินทางหลัก การเดินทางรอง และการเดินทางย่อยภายในพื้นที่ ประการที่สาม การเป็นศูนย์กลางการพัฒนาพื้นที่เพื่อสร้างกิจกรรมสนับสนุนการเดินทาง หากศูนย์กลางคมนาคมและขนส่งใดมีโครงข่ายการขนส่งทางรางที่เชื่อมต่อด้วยรถไฟความเร็วสูงหรือรถไฟฟ้าขนส่งขนาดใหญ่ระหว่างศูนย์เศรษฐกิจ (Commuter Rail)  Smart Growth จัดให้โครงข่ายการขนส่งทางรางนั้นเป็นโครงกระดูกหลักของพื้นที่ ทำหน้าที่เชื่อมต่อรูปแบบการเดินทางทุกประเภทเข้าด้วยกัน ทั้งนี้ มาตรฐานการออกแบบศูนย์กลางคมนาคมและขนส่งของนักผังเมืองคมนาคมขนส่ง (Transportation Planner) AICP และ Federal Transit Administration…

ศรีราชาศูนย์เศรษฐกิจอันดับหนึ่งของ EEC ในอนาคต บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร

ศรีราชาศูนย์เศรษฐกิจอันดับหนึ่งของ EEC ในอนาคต บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย thapana.asia@gmail.com     เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก เป็นเขตการพัฒนาเดียวของไทยที่มีกรอบการดำเนินงานตราเป็นกฎหมายบังคับใช้ โดยได้กำหนดนโยบาย แนวทาง มาตรการทั้งการควบคุมและการจูงใจด้านสิทธิประโยชน์ไว้อย่างชัดแจ้ง หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำนโยบายและข้อกำหนดไปใช้ตามเจตนารมณ์ก็จะเกิดความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์การพัฒนาเมืองและโครงสร้างพื้นฐานของไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้กฎหมายและแผนยุทธศาสตร์เป็นเครื่องมือในการยกระดับศูนย์เศรษฐกิจของ EEC ให้มีมาตรฐานระดับโลก บทความตอนที่แล้วได้กล่าวถึง แนวทางการคัดเลือกศูนย์เศรษฐกิจในพื้นที่ EEC ตามเกณฑ์ LEED-ND เพื่อการวางแผนพัฒนาในอนาคต โดยใช้ตัวชี้วัดด้านตำแหน่งที่ตั้งที่ชาญฉลาด (Smart Location) และระบบการเชื่อมต่อที่ชาญฉลาด (Smart Linkage) http://oknation.nationtv.tv/blog/smartgrowththailand/2018/06/25/entry-1   ซึ่งผลการศึกษาเบื้องต้นพบว่ามีพื้นที่เศรษฐกิจอยู่ส่วนหนึ่งที่ไม่ควรได้รับการพัฒนา หรือหากจำเป็นต้องพัฒนาก็ควรกำหนดขนาดพื้นที่และสร้างบทบาทด้านเศรษฐกิจจำเพาะขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับข้อจำกัดที่มีอยู่ ลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต นอกจากนั้น ยังพบข้อมูลน่าสนใจว่า พื้นที่เศรษฐกิจตามแนวสองข้างทางถนนสุขุมวิทนับตั้งแต่จังหวัดชลบุรีเป็นต้นไป พื้นที่ส่วนใหญ่มีความเหมาะสมในการพัฒนาเป็นศูนย์เศรษฐกิจ ไม่ว่าจะเป็นศูนย์เศรษฐกิจที่มีบทบาทโดดเด่นด้านการค้าปลีกและพาณิชยกรรม หรือด้านการพาณิชยกรรมเพื่ออุตสาหกรรมและขนส่งโลจิสติกส์ หรือแม้แต่ด้านพาณิชยกรรมเพื่อบริการชุมชนและการท่องเที่ยวก็ตาม โดยพื้นที่เศรษฐกิจที่มีความโดดเด่นวัดจากเกณฑ์ตำแหน่งที่ตั้งและระบบการเชื่อมต่อที่ชาญฉลาดเรียงลำดับมากไปหาน้อยได้แก่ ศูนย์เศรษฐกิจศรีราชา ศูนย์เศรษฐกิจพัทยา ศูนย์เศรษฐกิจชลบุรี ศูนย์เศรษฐกิจระยอง และศูนย์เศรษฐกิจรอบท่าอากาศยานอู่ตะเภา สำหรับศูนย์เศรษฐกิจศรีราชานั้น เครื่องบ่งชี้ที่ทำให้ศูนย์แห่งนี้มีศักยภาพที่โดดเด่นประกอบด้วย การมีที่ตั้งที่ไม่ประสบปัญหาน้ำท่วม การมีระบบการเชื่อมต่อที่สมบูรณ์ ได้แก่ มีโครงกระดูกคมนาคมขนส่ง…

แนวทางการวางแผนศูนย์เศรษฐกิจ: เมืองใหม่ EEC ตำแหน่งที่ตั้งส่วนใหญ่ตกเกณฑ์

แนวทางการวางแผนศูนย์เศรษฐกิจ: เมืองใหม่ EEC ตำแหน่งที่ตั้งส่วนใหญ่ตกเกณฑ์ บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย thapana.asia@gmail.com     LEED-ND ได้กำหนดปัจจัยการคัดเลือกที่ตั้งศูนย์เศรษฐกิจ เพื่อประกอบการวางผังเมืองและการออกแบบศูนย์เศรษฐกิจให้สามารถขับเคลื่อนการพัฒนาได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ศูนย์เศรษฐกิจในพื้นที่พัฒนาพิเศษอย่าง EEC อันประกอบด้วย การคัดเลือกตำแหน่งที่ตั้งที่มีความเหมาะสม (Smart Location) และการเป็นศูนย์การเชื่อมต่อการคมนาคมขนส่ง (Smart Linkage) โดยการคัดเลือกที่ตั้งที่มีความเหมาะสม ใช้ตัวชี้วัดที่ได้คะแนนมากที่สุดสามอันดับได้แก่ อันดับแรก พื้นที่เมืองที่มีการประกอบการพาณิชยกรรมอยู่ก่อนแล้ว โดยที่ภาครัฐและภาคเอกชนได้ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานไว้ค่อนข้างสมบูรณ์ อันดับที่สอง พื้นที่อยู่ในบริเวณเดียวกันหรือใกล้เคียงกับสถานที่ทำงาน อันดับที่สาม พื้นที่ไม่มีภาระด้านการจัดการน้ำ เช่น พื้นที่มีสภาพภูมิประเทศเป็นที่เนิน น้ำไม่ท่วมขัง ไม่ใช่พื้นที่กับเก็บน้ำและพื้นที่ดินมีความสมบูรณ์ โดยมีแหล่งเก็บกับน้ำหรือมีแหล่งน้ำชลประทานพาดผ่านหรือมีแหล่งน้ำอุปโภคขนาดใหญ่ตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียง การคัดเลือกที่ตั้งกิจกรรมการผลิตหรือบริการที่เกี่ยวเนื่องกับบทบาทของศูนย์เศรษฐกิจต่อมาได้แก่ พื้นที่ซึ่งเป็นศูนย์การเชื่อมต่อคมนาคมขนส่ง หรือพื้นที่มีความสะดวกในการเชื่อมต่อด้วยระบบการคมนาคมขนส่ง อันดับคะแนนสูงสุดได้แก่ อันดับแรก การเป็นศูนย์เชื่อมต่อการขนส่งทางราง ทางอากาศ และการขนส่งทางน้ำ ซึ่งอาจจะเป็นศูนย์รวมทั้งสามระบบหรือระบบใดระบบหนึ่ง (สำหรับการขนส่งทางถนนมีคะแนนน้อย เนื่องจาก มีต้นทุนดำเนินการของผู้ประกอบการสูงในระยะยาว ก่อให้เกิดปัญหามลภาวะและเป็นต้นทางของการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ) อันดับสอง การเป็นศูนย์กลางการขนส่งทางรางที่รวมหลายระบบเข้าด้วยกัน เช่น รถไฟความเร็วสูง…

EEC ต้องหาศูนย์เศรษฐกิจในอนาคตให้เจอก่อนการวางแผนลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน

EEC ต้องหาศูนย์เศรษฐกิจในอนาคตให้เจอก่อนการวางแผนลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน บทความ ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย thapana.asia@gmail.com     มีคำถามมากมายจากกูรูด้านผังเมืองว่า คณะกรรมการนโยบายการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออกได้ศึกษาตำแหน่งที่ตั้งศูนย์เศรษฐกิจที่จะเกิดขึ้นจริงในอนาคตในพื้นที่ 3 จังหวัดหรือยัง เหตุที่คำถามดังกล่าวดังขึ้นในวงวิชาการผังเมือง เนื่องจากปัจจุบันคณะกรรมการ EEC และหน่วยงานต่างๆ ได้ประกาศนโยบาย แนวทางและจัดสรรงบประมาณเร่งรัดการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานกันอย่างขนานใหญ่ ทั้งการลงทุนการพัฒนาพื้นที่รอบท่าอากาศยานอู่ตะเภา การลงทุนเชื่อมโยงโครงข่ายถนน ทางด่วน และทางราง รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคต่างๆ   ที่ต้องตั้งคำถามนี้ เนื่องจากตำแหน่งที่ตั้งที่แท้จริงของศูนย์เศรษฐกิจในอนาคตจะเป็นเครื่องชี้ทิศการพัฒนาในด้านกิจกรรมเศรษฐกิจที่จะให้เอกชนไปลงทุน การกำหนดระบบการเชื่อมต่อที่สอดคล้องกับกิจกรรมเศรษฐกิจพร้อมระบบการขนส่งและโลจิสติกส์ การกำหนดขนาดของโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคให้เพียงพอและเหมาะสมต่อการใช้ประโยชน์ การกำหนดรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินที่คำนึงความคุ้มค่า การประหยัด และให้มูลค่าตอบแทนแก่รัฐและเอกชนในอัตราที่เหมาะสมโดยไม่ก่อให้เกิดผลกระทบ การกำหนดรูปแบบของเมืองและสภาพแวดล้อมที่คำนึงถึงคุณภาพชีวิตประชาชนและความยั่งยืนในการพัฒนา ที่สำคัญคือ การกำหนดงบประมาณลงทุนของรัฐที่สอดคล้องกับความสามารถการรองรับของพื้นที่ การรองรับของตลาด ประสิทธิภาพในการใช้งบประมาณและความเป็นธรรมในการแบ่งปันงบประมาณที่ไม่ส่งผลกระทบต่อกิจกรรม การลงทุนอื่นๆ ของรัฐ หากจะจำแนกประเภทศูนย์เศรษฐกิจที่น่าจะเกิดขึ้นในพื้นที่ EEC การเติบโตอย่างชาญฉลาดหรือ Smart Growth เสนอให้พิจารณาศึกษาเจาะลึกไปที่ศูนย์เศรษฐกิจ 4 ประเภทได้แก่ ศูนย์เศรษฐกิจใจกลางเมือง (Downtown) เพื่อการพาณิชยกรรมและการบริการ ศูนย์เศรษฐกิจเพื่อการท่องเที่ยวและนันทนาการ (Tourism Special District) ศูนย์เศรษฐกิจเพื่ออุตสาหกรรมและการขนส่ง…