การจัดลำดับทีโอดี(TOD) ของอีอีซี บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย

การจัดลำดับทีโอดี(TOD)ของอีอีซี ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย Thapana.asia@gmail.com   ผังร่างแผนแม่บทพัฒนาทีโอดีของที่ปรึกษา สนข.เสนอรูปแบบการพัฒนาพื้นที่ตามวิธีของญี่ปุ่น ซึ่งแบ่งการพัฒนาพื้นที่เป็น 3 ระดับ ได้แก่ เมืองขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก โดยในผังร่างของพื้นที่อีอีซีได้จัดให้เมืองพัทยาเป็นเมืองขนาดใหญ่   เครดิตภาพ https://goo2url.com/rxMyq   หากพิจารณาพื้นที่ทีโอดีตามผังร่างที่คณะที่ปรึกษานำเสนอ จะพบว่าสิ่งผิดปรกติอยู่สามประการ   ประการแรก การจัดลำดับให้พัทยาเป็นพื้นที่พัฒนาขนาดใหญ่เพียงพื้นที่เดียวอาจไม่สอดคล้องกับข้อเท็จจริง เมื่อเทียบจากกิจกรรมและมูลค่าเศรษฐกิจของพื้นที่ รวมทั้งโอกาสการพัฒนาในอนาคต เนื่องจากพื้นที่เศรษฐกิจขนาดใหญ่ของอีอีซีนั้น ยังมีเมืองแหลมฉบังและเมืองศรีราชาที่มีพื้นที่เศรษฐกิจขนาดใหญ่ นอกจากนั้น ยังมีพื้นที่เมืองบางแสนและพื้นที่ต่อเนื่องซึ่งเติบโตมากในอนาคต ไม่นับรวมพื้นที่โดยรอบท่าอากาศยานนานาชาติอู่ตะเภา ซึ่งรัฐและเอกชนอยู่ระหว่างการเพิ่มปริมาณการลงทุน   ประการที่สอง การไม่ปรากฎชื่อของพื้นที่เศรษฐกิจศรีราชาและแหลมฉบังในผังร่าง ซึ่งตามข้อเท็จจริง บริเวณสถานีรถไฟศรีราชามีที่ดินของการรถไฟพร้อมพัฒนาอยู่จำนวนหนึ่ง ที่สำคัญคือ พื้นที่สองฝั่งในรัศมีไม่เกิน 3,200 เมตรที่เป็นรัศมีการพัฒนาพื้นที่ตามเกณฑ์ทีโอดีและ LEED-ND มีที่ดินของภาคเอกชนแปลงใหญ่ซึ่งพร้อมเข้าร่วมการพัฒนาหากรถไฟความเร็งสูงเปิดให้บริการ   ประการที่สาม การกำหนดพื้นที่พัฒนาที่มีระยะห่างจากสถานีมากกว่า 3,200 เมตรนั้น ในเชิงวิชาการนั้นจะสามารถเรียกพื้นที่ทีโอดีได้หรือไม่ เนื่องจากระยะบริการเบื้องต้นของทีโอดีกำหนดจากระยะการเดินถึงประมาณ 400 เมตรหรือสามารถเดินถึงใน 5 นาที…

พลาดไม่ได้กับ 4 คลิป งานเสวนา “รางสร้างเมือง รางสร้างไทย”

พลาดไม่ได้กับ 4 คลิป งานเสวนา “รางสร้างเมือง รางสร้างไทย” อยู่ท้ายบทความครับ     วันที่ 28 มี.ค.62 ณ ห้องประชุมเป็งจาล เทศบาลนครขอนแก่น จ.ขอนแก่น นายสุเทพ มณีโชติ รองผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น นายธีระศักดิ์ ฑีฆายุพันธุ์ นายกเทศมนตรีนครขอนแก่น  นายสุรเดช  ทวีแสงสกุลไทย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ช.ทวี จำกัด (มหาชน) และ บริษัท พัฒนาเมืองขอนแก่น จำกัด นายเชษฐ์ นาคย้อย Assistant Manager R&D Department บริษัท Exedy Friction Material.Co.,Ltd นายดิสพล ผดุงกุล นายกสมาคมวิศวกรรมระบบขนส่งทางรางไทย (วศรท.)  อาจารย์ปริญ นาชัยสิทธิ์ คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่น ดร.เยี่ยมชาย ฉัตรแก้ว ที่ปรึกษาสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชั้นสูง…

5 บทความ TOD (การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน) ที่ไม่ควรพลาด

  5 บทความ TOD (การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน) ที่ไม่ควรพลาด   หลายบทความ TOD ที่เผยแพร่ผ่านเครือข่าย Smart Growth Thailand มันมีความสำคัญกับการพัฒนาเมือง พัฒนาประเทศ การกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค ไม่มากก็น้อย ในรอบหลายปีที่เครือข่ายพัฒนาเมืองได้เผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ต่างๆพอสมควร ขอนำมารวมมิตรเผยแพร่ให้ทุกท่านอีกครั้ง เพราะมันอาจจะเป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐานในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับ TOD (TRANSIT-ORIENTED DEVELOPMENT) การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน ที่มีการกล่าวถึงกันมากในช่วงนี้จากฟากของรัฐ และหลายองค์กร   เครดิตภาพ https://goo.gl/mNe4uN   ลิ้งก์ 5 บทความ TOD ใน Smart Growth Thailand และ สมาคมการผังเมืองไทย   –TOD ช่วยพัฒนาเมืองได้อย่างไร ?  http://www.smartgrowththailand.org/tod-around-the-world-to-khonkaen/   TOD กับการพัฒนาเมืองขอนแก่น ตอนที่ 1 http://www.smartgrowththailand.org/tod-khokaen-kktt-part1/     TOD กับการพัฒนาเมืองขอนแก่น…

TOD ต้องใช้เกณฑ์อย่างเคร่งครัด บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร

TOD ต้องใช้เกณฑ์อย่างเคร่งครัด ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย   นับเป็นความโชคดีของประเทศที่รัฐบาลโดยกระทรวงคมนาคมได้มีนโยบายอย่างชัดแจ้งในการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟความเร็วสูงและสถานีรถไฟฟ้าทั้งพื้นที่กรุงเทพมหานครและหัวเมืองขนาดใหญ่  รวมทั้งการออกกฎหมายเป็นการเฉพาะในการพัฒนา TOD ซึ่งหากเป็นจริง ไทยจะเป็นอีกประเทศที่ได้นำเครื่องมือการขนส่งมวลชนเป็นกลไกหลักในการพัฒนาเมืองและพื้นที่เศรษฐกิจ   เครดิตภาพ https://www.ward49.com/wp-content/uploads/2017/08/TOD-Logo.png   อย่างไรก็ตาม จากการรับฟังข้อคิดเห็นผู้บริหารของบางหน่วยงาน พบว่า ยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนในสาระสำคัญอยู่หลายประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความเข้าใจต่อเกณฑ์การออกแบบและแนวคิดการวางแผนพัฒนาพื้นที่เชิงพาณิชย์   ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย   สำหรับแนวคิดการวางแผนพัฒนาพื้นที่นั้น ผู้บริหารและที่ปรึกษาควรทำความเข้าใจปรัชญาและเกณฑ์การออกแบบพื้นที่ให้ชัดเจน ซึ่ง TOD เป็นแนวคิดลูกของการเติบโตอย่างชาญฉลาด (Smart Growth) ในการออกแบบจะต้องนำเกณฑ์ทั้ง 10 ข้อ และตัวชี้วัด TOD ประยุกต์ใช้อย่างเคร่งครัด   โดยเกณฑ์หลักที่บ่งบอกความเป็นพื้นที่ TOD ได้แก่ การพัฒนาที่มุ่งสู่การสร้างพื้นที่แห่งการเดินหรือการเป็นเมืองแห่งการเดิน (Walkable City) การประกอบกิจกรรมเศรษฐกิจที่ใช้ที่ดินอย่างผสมผสาน  (Mix Land Use) ด้วยกิจกรรมพาณิชยกรรมและที่อยู่อาศัย ซึ่งรูปแบบการผสมผสานจะต้องสอดคล้องกับการจัดแบ่งย่านการพัฒนาตาม Transect Codes ที่จำแนกกิจกรรมเศรษฐกิจออกเป็นส่วนๆ…

ดันระบบขนส่งมวลชนรองแก้ปัญหารถติดกทม. ได้จริงหรือ???

ดันระบบขนส่งมวลชนรองแก้ปัญหารถติดกทม. ได้จริงหรือ???   ที่มาบทความ ฐานเศรษฐกิจ ขอขอบคุณ มา ณ ที่นี้ครับ ที่มาภาพ : https://radiotuneindia.com.au/making-cbd-shopping-shine-during-light-rail-construction/   ปัญหารถติดในกรุงเทพมหานคร ยังคงเป็นปัญหาท้าทายรัฐบาลทุกยุคทุกสมัย ยิ่งรัฐบาลนายกฯพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา โหมประโคมสร้างรถไฟฟ้าสารพัดสีทั่วกรุงเทพฯ กลายเป็นซ้ำเติมปัญหาให้หนักข้อยิ่งขึ้นไปอีก แม้ที่ผ่านมาสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร(สนข.) จะพยายามหามาตรการต่างๆมาบังคับใช้เพื่อแก้ไขปัญหาจราจร แต่ดูเหมือนว่าจะไม่ได้รับผลสำเร็จเท่าที่ควร บางแนวทางยังส่งผลให้มีผลกระทบด้านการจราจรในพื้นที่กรุงเทพมหานครลุกลามมากขึ้น โดยเฉพาะเขตชั้นในของเมืองและย่านเศรษฐกิจสำคัญ ที่ปัจจุบันแม้จะมีระบบรถไฟฟ้าโครงข่ายหลักให้บริการเกือบๆ จะครอบคลุมทั้งพื้นที่อยู่แล้วก็ตาม   ที่มาภาพ : ฐานเศรษฐกิจ   *ขาดการบูรณาการ”   ปัญหาการออกแบบโครงข่ายการเดินทางในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ได้รับการวิพากษ์มาโดยตลอดว่า ผู้วางแผนไม่ได้นำเกณฑ์การออกแบบมาใช้อย่างครบถ้วน ที่เห็นได้ชัดได้แก่ การขาดการประสานรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดินหรือการประกอบกิจกรรมเศรษฐกิจ กับการออกแบบโครงข่ายรถไฟฟ้าอย่างบูรณาการ ทำให้ไม่สามารถกำหนดทิศทางการสัญจรของประชาชนและกำหนดขนาดมวลประชากรที่เดินทางในแต่ละช่วงเวลาได้   นอกจากนั้น ยังขาดการออกแบบเชื่อมประสานโครงข่ายขนส่งมวลชนรองจาก ขสมก.และการเพิ่มประสิทธิภาพการเชื่อมต่อในบริเวณจุดตัดของรถไฟฟ้า ทำให้ผู้เดินทางไม่มีความสะดวกในการเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะ   ที่มาภาพ : ฐานเศรษฐกิจ   ปัญหาอีกประการได้แก่ ขาดการออกแบบระบบขนส่งมวลชนรองหรือฟีดเดอร์ รองรับการเดินทางในพื้นที่ซับคอริดอร์หรือพื้นที่เศรษฐกิจในถนนรองในพื้นที่ชั้นใน ซึ่งจากการศึกษาของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย…

การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชนต้องตอบโจทย์การพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจ (มีคลิป)

การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชนต้องตอบโจทย์การพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจ ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย (thapana.asia@gmail.com)   ขอบคุณ บทความจากฐานเศรษฐกิจ ที่มาภาพ : https://www.buffalorising.com/2017/03/gbnrtc-encourages-community-members-to-attend-march-29-workshop-to-share-ideas/             น่ายินดีที่ช่วง 3 ปีหลัง รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหันมาให้ความสำคัญต่อการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน (Transit-Oriented Development-TOD) ด้วยการวางแผนและการออกแบบพัฒนาพื้นที่กันมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การออกแบบพื้นที่รอบสถานีรถไฟความเร็วสูงและรถไฟทางคู่ กล่าวได้ว่า ทศวรรษนี้เป็นยุคทองของการพัฒนาเชิงพื้นที่รอบสถานีที่แท้จริง           อย่างไรก็ตาม ในรายละเอียดของวางแผนและการออกแบบ ได้พบจุดอ่อนและการด้อยมาตรฐานในบางด้าน ที่เห็นได้ชัดคือ แผนงานส่วนใหญ่ของหน่วยงานภาครัฐยังขาดการบูรณาการการพัฒนาเชิงพื้นที่กับภาคเอกชนและเจ้าของแปลงที่ดิน น้อยครั้งที่จะพบการสร้างโปรแกรมการพัฒนาร่วมกันระหว่างผู้ประกอบการอสังหาริมทรัพย์กับผู้ประกอบการเดินรถและหน่วยงานที่รับผิดชอบ หรือประเทศไทยยังคงติดกับดักวาทกรรม “การเอื้อผลประโยชน์ให้กับเอกชน” จนหน่วยงานต่างๆ ไม่กล้าดำเนินการประสานแผนพัฒนา TOD ตามเกณ์ที่วางไว้ สำหรับการด้อยมาตรฐานการออกแบบที่ยังต้องปรับปรุงกันต่อนั้น ได้แก่ การวางแผนและการออกแบบระบบการเข้าถึงสถานีขนส่งมวลชน (Planning for Providing Access to Transit Station) เนื่องจากแผนงานนี้เป็นองค์ประกอบสำคัญที่เกี่ยวข้องอย่างมากกับยกระดับการพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจ สถานีใดที่ออกแบบสถาปัตยกรรมงดงามอสังการ แต่ขาดการวางแผนระบบการเข้าถึงและการพัฒนาพื้นที่โดยรอบตามมาตรฐาน สถานีนั้นจะมีค่าเพียงแค่จุดจอดรถ จะหามูลค่าทางเศรษฐกิจและระบบกายภาพที่สูงขึ้นของย่านซึ่งเกิดจากตัวสถานีไม่ได้   ปัจจัยและองค์ประกอบการออกแบบระบบการเข้าถึงสถานีตามมาตรฐานของ Federal…

ปัจจัยการวางแผนการพัฒนาพื้นที่และระบบการเข้าถึงสถานีที่ผู้บริหารควรทราบ

ปัจจัยการวางแผนการพัฒนาพื้นที่และระบบการเข้าถึงสถานีที่ผู้บริหารควรทราบ ฐาปนา บุณยประวิตร (thapana.asia@gmail.com) นายกสมาคมการผังเมืองไทย   ขอบคุณ บทความจาก ฐานเศรษฐกิจ ฉบับวันที่ 11-14 สิงหาคม 2561             แผนงานที่ถูกต้องและการออกแบบตามเกณฑ์อย่างเคร่งครัด จะช่วยให้พื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชนมีศักยภาพระดับสูงในการสนับสนุนปริมาณผู้โดยสารแก่ระบบขนส่งมวลชนและสามารถสร้างย่านที่มีคุณภาพส่งมอบให้แก่เมือง Transit Cooperative Research Program หรือ TCRP ได้ร่วมกับ Federal Transit Administration หรือ FTA ออกรายงานการเตรียมการพัฒนาระบบการเข้าถึงสถานีเพื่อเป็นแนวทางให้หน่วยงานต่างๆ ทั้งรัฐและเอกชนได้นำไปประยุกต์ใช้ ซึ่งบทความฉบับนี้จะกล่าวถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการวางแผนการพัฒนาพื้นที่และระบบการเข้าถึงสถานีซึ่งผู้บริหารหรือนักวางแผนควรทราบ           ในการคัดเลือกปัจจัยของการวางแผน ผู้บริหารควรกำหนดให้ศึกษาและจัดทำข้อกำหนดหรือแนวทางการออกแบบพื้นที่และระบบการเข้าถึงสถานี โดยให้ดำเนินการตั้งแต่แรกเริ่มโครงการ ซึ่งผู้บริหารควรให้ความสำคัญในการตรวจสอบผลการศึกษา ติดตามการนำแนวทางไปใช้ในการออกแบบ รวมทั้งการนำแนวทางการออกแบบไปสู่การก่อสร้างหรือการปฏิบัติจริง           ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการวางแผนการพัฒนาพื้นที่และการพัฒนาระบบการเข้าถึงสถานีมีอยู่ด้วยกัน 13 ข้อดังนี้           ปัจจัยแรก แนวทางหรือกระบวนการที่ดีที่สุดในการวางแผนพัฒนาสถานี           ปัจจัยที่สอง กลุ่มองค์กรหรือหน่วยงานใดที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จในการวางแผนและการออกแบบสถานี การพัฒนาพื้นที่รอบสถานี และการพัฒนาระบบการเข้าถึงสถานี ซึ่งควรร่วมอยู่ในกระบวนการวางแผนด้วย           ปัจจัยที่สาม ประเภทการเดินทาง…

แนวทางพัฒนาเมือง กรณีศึกษาขอนแก่นโมเดล(จัดตั้งบริษัท 5 เทศบาล และ KKTS )

แนวทางพัฒนาเมือง กรณีศึกษาขอนแก่นโมเดล(จัดตั้งบริษัท 5 เทศบาล และ KKTS )     ชมคลิป คุณสุรเดช ทวีแสงสกุลไทย ผู้ร่วมก่อตั้ง บริษัทขอนแก่นพัฒนาเมือง (เคเคทีที) จำกัด **************************** รถราง (LRT) เปลี่ยนเมือง ที่ขอนแก่น “เดินหน้า” อย่างแน่นอน รถรางเบาขอนแก่น เป็นโครงการหนึ่งในการพัฒนาเมืองในโลกยุคปัจจุบัน เพราะ ทำรถราง แล้วออกแบบเมืองทั้งองคาพยพ จะได้ TOD การพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน สร้างมูลค่าเมืองมหาศาล รถรางยังลดความเหลื่อมล้ำอีกต่างหาก   ชมคลิป 43 นาที แห่งคุณภาพกันดีกว่าครับ   เทปบันทึกภาพจากงาน 11 ปี “อีสานบิซวีค” ทรานฟอร์มสู่ อีสานบิซ : Esan Biz จากสื่อสิ่งพิมพ์สู่โซเชียลมีเดีย เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2561   ***หมายเหตุ…

เลือก เชียงใหม่ ระยอง อุดรธานี สุโขทัย สระบุรี นำร่องลงทุนพัฒนาระบบขนส่งมวลชน

เลือก 5 เมืองนำร่อง พัฒนาขนส่งมวลชน เลือก 5 เมืองนำ ร่องลงทุนพัฒนาระบบขนส่งมวลชน ใช้ระบบรถบัสชานตํ่าให้บริการก่อนยกระดับเป็นเดินรถรางและรถไฟฟ้าในอนาคต บริษัท RTC ชง เชียงใหม่ ระยอง อุดรธานี สุโขทัย สระบุรี ใช้บริการแน่ปีนี้   เครดิตภาพ .insurancechat   แหล่งข่าวระดับสูงจากกรมการขนส่งทางบก(ขบ.) เปิดเผย “ฐานเศรษฐกิจ” ว่าในการประชุมคณะกรรมการจัดระเบียบระบบขนส่งสาธารณะเมืองเชียงใหม่ มีมติจะเร่งดำเนินการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนรูปแบบการใช้รถบัสชานตํ่าให้บริการ จำนวน 10 คัน ราคาคันละ 3.5 ล้านบาท ติดตั้งระบบไอทีพร้อมสิ่งอำนวยความสะดวก โดยมีแนวเส้นทางจากสนามบินนานาชาติเชียงใหม่ไปยังย่านธุรกิจนิมมานเหมินทร์ ผ่านชุมชนคูเมืองเก่า ระยะทางประมาณ 20 กิโลเมตร ช่วงนำร่องค่าโดยสารคนละ 20 บาทตลอดสาย   โดยมีบริษัท รีเจียนนอล ทรานซิสท์ คอร์เปอร์เรชั่น จำกัด (RTC: regional transit corporation) ที่เกิดจากการรวมตัวของผู้บริหารเครือข่ายพัฒนาเมืองและการขนส่งทางราง เพื่อการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนในเขตเมือง และการพัฒนาศูนย์เศรษฐกิจรอบพื้นที่สถานีขนส่งมวลชน…

การเรียกเก็บภาษีและค่าธรรมเนียมจากโครงการอสังหาริมทรัพย์ในแนวระบบขนส่งมวลชน

VALUE CAPTURE MECHANISMS,PRACTICES & PROSPECTS FOR STIMULATING ECONOMIC DEVELOPMENT AND FUNDING COMMUTER RAIL HTTPS://WWW.METROTRANSIT.ORG/NORTHSTAR   การเรียกเก็บภาษีและค่าธรรมเนียมจากโครงการอสังหาริมทรัพย์ ในแนวระบบขนส่งมวลชน  (Value capture financing for transit) บทความโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สญชัย ลบแย้ม                      ภาควิชาการออกแบบและวางผังชุมชนเมือง                      คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร                       อีเมล์ drsonchai@gmail.com         Value capture หรือแนวทางเรียกเก็บภาษีและค่าธรรมเนียมกับโครงการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ที่ได้ประโยชน์จากการพัฒนาหรือลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งของภาครัฐ (Transportation Reseach Board, 2017; Transportation Research Board & Board, 2004)…