ภาคเศรษฐกิจกับผังเมืองเขตพัฒนาพิเศษ โดย ฐาปนา บุณยประวิตร

ภาคเศรษฐกิจกับผังเมืองเขตพัฒนาพิเศษ ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย Thapana.asia@gmail.com               ผังเมืองรวมของอีอีซีและเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษจัดเป็นผังเมืองรวมที่มีเป้าหมายเฉพาะเพื่อกระตุ้นการพัฒนาเศรษฐกิจตามนโยบายของรัฐบาล ภาคส่วนต่างๆ โดยเฉพาะหน่วยงานในสาขาเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องควรมีภารกิจปฏิบัติการตามเป้าหมายของผังเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ร่วมกัน   เครดิตภาพ HKCG               ภาคส่วนเศรษฐกิจที่ควรระบุความรับผิดชอบในการกระตุ้นการพัฒนาเศรษฐกิจ แบ่งออกเป็นภาครัฐ และภาคเอกชน โดยภาครัฐนั้น เนื่องจากเขตพัฒนาพิเศษ รัฐต้องลงทุนโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภคด้วยงบประมาณเป็นจำนวนมาก ดังนั้น ความรับผิดชอบของหน่วยงานจะมีเพียงแค่การดำเนินการลงทุนและก่อสร้างตามแผนงานอย่างเดียวไม่ได้ เพื่อให้มีความคุ้มค่าในการใช้งบประมาณ ภาครัฐจึงต้อง “ทำความตกลงการพัฒนาเศรษฐกิจกับภาคเอกชน” รวมทั้งประสานแผนให้เกิดการทำงานร่วมกันของทุกองค์กร เพื่อให้บรรลุเป้าหมายตามแผน   ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย               ทั้งนี้ การทำความตกลงการพัฒนาเศรษฐกิจกับภาคเอกชน จะต้องระบุเป้าหมายด้านมูลค่าการลงทุน ผลิตผล และมูลค่าเศรษฐกิจจำแนกตามรายสาขาในแต่ละช่วงเวลาให้ชัดเจน โดยรวมเป้าหมายการจ้างงาน และการสร้างงานในสาขาธุรกิจที่เกี่ยวข้องหรือทุกสาขาในซัพพลายเชนด้วย              สำหรับภารกิจการใช้ประโยชน์ที่ดินที่รัฐต้องระบุเป้าหมายในผังเมืองรวมและต้องปรากฏในข้อตกลงร่วมระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนได้แก่ การใช้ประโยชน์ให้เกิดความหนาแน่นและมีความเข้มข้นในพื้นที่พาณิชยกรรม พื้นที่หนาแน่นมาก และพื้นที่พัฒนาพิเศษได้แก่…

การวางผังสร้างความเท่าเทียม บทความโดย ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย

การวางผังสร้างความเท่าเทียม ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย Thapana.asia@gmail.com   เครดิตภาพ Infoworld               ความเสมอภาคและความเท่าเทียมเป็นเกณฑ์สำคัญที่ทุกแนวคิดการวางผังนำมาใช้ เฉพาะเกณฑ์ความเป็นผู้นำการออกแบบด้านพลังงานและสภาพแวดล้อมระดับย่านหรือ LEED-ND  ความเสมอภาคและความเท่าเทียมทางกายภาพเป็นวาระสำคัญที่นักออกแบบเมืองต้องระบุไว้ในวิสัยทัศน์และข้อกำหนด               ความเสมอภาคทางกายภาพแบ่งออกเป็นสองกลุ่มหลัก ได้แก่ ความเสมอภาคด้านโอกาสการใช้ประโยชน์ที่ดินและโครงสร้างพื้นฐาน และความเสมอภาคด้านความสามารถการเข้าถึงทางกายภาพ             โดยความเสมอภาคด้านโอกาสการใช้ประโยชน์ที่ดินและโครงสร้างพื้นฐาน ได้แก่ การกำหนดรูปแบบย่านและโครงการให้กระชับ ใช้ที่ดินแบบผสมผสานในกิจกรรมที่หลากหลาย ผู้อยู่อาศัยมีโอกาสในการทำงานการอยู่อาศัยภายในย่านและโครงการโดยไม่ต้องเดินทางไกล               เกณฑ์การวางแผนที่แสดงถึงความเท่าเทียมได้แก่ การมอบโอกาสให้ประชาชนทุกระดับรายได้และอายุ สามารถอยู่อาศัยในที่ดินที่มีมูลค่าสูง มีโอกาสในการสร้างกิจการ ลงทุนในกิจการ หรือมีโอกาสสูงในการทำงานในพื้นที่ และมีโอกาสก้าวหน้าในกิจการเหล่านั้น               สำหรับเกณฑ์การออกแบบย่านและโครงการประกอบด้วย การกำหนดสัดส่วนกิจกรรมเศรษฐกิจและการอยู่อาศัยให้สอดคล้องกัน โดยการระบุข้อกำหนดถึงกิจกรรมเศรษฐกิจสำคัญที่ต้องอยู่ในระยะการเดินถึง เช่น อาคารสำนักงาน พื้นที่การผลิต พื้นที่ค้าปลีก ร้านอาหารท้องถิ่น ตลาดสดหรือผลิตภัณฑ์อาหารสด สถานบันเทิง ร้านหนังสือ คลินิกหรือโรงพยาบาล หรือที่อยู่อาศัยประเภทมีกรรมสิทธิ์และการเช่า พร้อมทั้งหน่วยบริการสาธารณูปโภค บริการสาธารณะ สถานที่สาธารณะ ที่ประชาชนจำเป็นต้องใช้ประจำวัน  …

สิทธิประโยชน์กระตุ้นการใช้ที่ดิน บทความโดย นายกสมาคมการผังเมืองไทย

สิทธิประโยชน์กระตุ้นการใช้ที่ดิน ฐาปนา บุณยประวิตร นายกสมาคมการผังเมืองไทย Thapana.asia@gmail.com               สมาคมการวางแผนอเมริกัน (American Planning Association) หรือ APA ได้สำรวจความสำเร็จการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยพบปัจจัยกระตุ้นการเข้าใช้ประโยชน์ที่ดินของภาคเอกชน อันดับที่หนึ่งเป็น ความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภค อันดับที่สอง ตำแหน่งที่ตั้งและการเชื่อมต่อโครงข่ายคมนาคมขนส่ง อันดับที่สาม การกระตุ้นด้วยสิทธิประโยชน์การใช้ที่ดินหรือ (Incentive Zoning Bonus)   ที่มาภาพ http://growchicago.metroplanning.org/images/report-intro.jpg               ปัจจัยกระตุ้นการใช้ที่ดินกับตำแหน่งที่ตั้งและระบบการเชื่อมต่อโครงข่ายคมนาคมขนส่งนั้น ในบางพื้นที่จะสลับลำดับกัน ตัวแปรที่ชี้ว่าปัจจัยใดมีความสำคัญมากในการกระตุ้นการใช้ที่ดินได้แก่ บทบาทและศักยภาพของที่ดินในอนาคตที่สามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ และแผนการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งทางรางของรัฐและเอกชน               ในส่วนของปัจจัยกระตุ้นด้วยสิทธิประโยชน์นั้น แม้จะมีความสำคัญลำดับที่สาม แต่ก็นับว่ามีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน ผู้เชี่ยวชาญหลายท่านของ APA กล่าวตรงกันว่า การกระตุ้นการใช้ที่ดินด้วยสิทธิประโยชน์ทั้งด้านการเงินและมาตรการผังเมืองนั้นจะเป็นปัจจัยเสริมให้เกิดประสิทธิภาพการใช้ที่ดินมากขึ้น               โดยที่ดินที่มีตำแหน่งที่ตั้งและระบบการเชื่อมต่อด้วยโครงข่ายคมนาคมขนส่งและมีความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐานสมบูรณ์อยู่แล้ว หากได้รับการกระตุ้นด้วยสิทธิประโยชน์การใช้ที่ดินเข้าไปอีก ก็จะทำให้ที่ดินดังกล่าวมีศักยภาพและมีมูลค่ามากยิ่งขึ้น               ในสหรัฐอเมริกา ระบบสิทธิประโยชน์การใช้ที่ดินจะได้รับการออกแบบให้ใช้ควบคู่กับการวางผังและการออกแบบชุมชนเมือง โดยภารกิจของระบบสิทธิ์ประโยชน์ประกอบด้วย              …